مهارت ايجاد ارتباط

مهمترين مهارتي كه يك معلم بدان نياز دارد ودر واقع اين مهارت پيش نياز يا پايه ساير مهارتهاي روان شناختي ديگر مي باشد مهارت«ايجادارتباط»است .

تعريف ارتباط « توانايي رابطه برقراري كردن با ديگران به شكل كارآمد وموثر براي تامين نيازها و دست يافتن به اهداف »

ارتباط به دوصورت كلامي وغير كلامي برقرار ميگردد .تحقيقات بيانگر اين است كه شنونده ، گفته هاوصحبت هاي شما را با درصد زير مي پذيرد :

7درصد توسط واژه ها

38درصد توسط آهنگ صداي شما

55درصد توسط زبان بدن شما (هنر برقراري ارتباط – شعبان معين الدين 1386)

نحوي نشستن ، ايستادن ، راه رفتن ، حركت دستها ، پوشش، آرايش ، لبخند يا اخم ،لحن صدا،‌حركات صورت وبدن مثل ابرو ها ،‌لبها،‌شانه ها و...)از جمله ادبيات غير كلامي هستند كه شنونده با كمك آنها ادبيات كلامي ومنظور گوينده را درك مي نمايد .

مزلو: در هرم نيازهاي انسان ارتباط معني ديگري دارد و با برقراري ارتباط موفق به تامين نيازهاي خود به شكوفايي مي رسد . در ارتباط موثر ، انسان مي تواند به سهولت نيازهاي فيزيولوژيك خود را تامين كند و پس از آن نيازبه امنيت و تا مرحله خودشكوفايي دست يابد (هنر برقراري ارتباط – شعبان معين الدين 1386)

براي اينكه در شغل خود موفق شويم بايد از كلمات با دقت استفاده كنيم . هر كلمه اي احساسات ، عواطف خاص و عملكرد متفاوتي را در افراد برمي انگيزد . اگر كلمات در جا و مكان مناسب خود بكار برده شوند به سرعت برق بر جسم و روح افراد تاثير مي گذارند

كلمات ، در پيامي كه به ديگري منتقل مي كنيد تاثير فراواني دارند . بنابراين از بكار گرفتن كلمات برحسب عادت و بدون انديشه خودداري كنيد
فراموش نكنيد كه فرمان دادن يكي از برخورد هاي محكوم به شكست است . براي اين كه سخنان شما نافذ و موثر واقع شود بايد نظريات خود را با كلمات مناسب و در چار چوب مشخص مطرح كنيد . كلمات مي توانند تاثير مثبت داشته باشند و يا با ايجاد حالت تدافعي گفت و گو را به بحث و جدل بكشانند .
پس چارچوب پيام خود را با دقت مشخص كنيد و سپس با صراحت و بدون پيشداوري حقايق را با لحن و كلامي غير مغرضانه شرح دهيد .
بيان الفاظي دلپذير و موزون موجب مي شود كه شخص مقابل با متانت گوش فرا مي دهد ، حقايق را جمع بندي كند و به فكر حل مساله باشد . اما عبارات مغرضانه و كينه جويانه اغلب خشم فرد ديگر رابرمي انگيزد و او را به جبهه گيري دعوت مي كند و در نهايت روابط ، را به دشمني و تعارض و نبرد مي كشاند .
يك كلمه بايد دقيقا مفهوم مورد نظر ما را در بر داشته باشد ، نه كمتر و نه بيشتر . به طور كلي كلماتي را انتخاب كنيد كه در الگوي زير بگنجد . « صريح ، كوتاه ، دقيق ، مودبانه ، صــحيح و پر محتوا ‌»
كلمات بايد روشن و صريح باشند ، يعني بتوانند به درستي درونيات شما را به ديگران منتقل كنند .
مطلب را مختصر و مفيد بيان كنيد تا مخاطبين شوق شنيدن را از دست ندهند . تحقيقات نشان مي دهد كه آدمي تنها قادر است بين 5 تا 9 نكته را در آن واحد به ذهن بسپارد . پيام خود را تا آنجا كه مي توانيد كامل بيان كنيد .

توصيه هاي براي تقويت روابط بين فردي :

-         سعي كنيم در ارتباط شروع كننده خوبي باشيم مثل يك سلام واحوالپرسي گرم وفشردن دست فرد مقابل

-         در برقراري ارتباط به شرايط ، موقعيت وشخصيت افراد توجه كنيم ومتناسب با آن رفتار كنيم .

-         حفظ تماس چشمي با طرف مقابل را حفظ كنيم ( نه اينكه به چشم طرف خيره شويم )

-         هنگام صحبت كردن سخنان همديگر را قطع نكنيم .

-         براي تقويت ارتباط از پراكنده گويي وپر گويي ومقدمه چيني زياد پرهيز كنيم .

-         گوش دادن فعال كه يك مهارت پايه در زندگي است را با تمرين فرا بگيريم .

-         براي ادامه ارتباط خوب از تمجيد وتحسين مناسب وبه جا استفاده كنيم مانند( خوشحالم با شما هم صحبت شدم ، من هم با نظر شما موافقم و...)

-         از تحقير وسرزنش ديگران خوداري كنيم مانند (تو هنوز بچه هستي يا تواصلا نمي فهمي و...)

-         هنگام صحبت از قضاوت در مورد گوينده اكيدا" خود داري كنيم .

-         در صورت روبر شدن با نظر مخالف ديگران بهتر است با تحمل آن در تقويت رابطه بين فردي تلاش نماييم .

-         افرادي كه در برقراري ارتباط ضعيف هستند را به كارهاي گروهي ( ورزشي ، فرهنگي ، هنري ، اجتماعي و... ) راهنمايي كنيم .

-         افراد خانواده ودوستانمان را با اسم كوچك وپسوند زيبا صدا بزنيم .

-         در خواست هاي سازنده ومنطقي از ديگران داشته باشيم .

-         ارائه بازخوردهاي مثبت كلامي وغير كلامي به طرف مقابل از طريق بازگوكردن گفته هاي او ويا حالتهاي چهره .

 موانع ارتباط

1-   انتقاد كردن يا استفاده از ادبيات دلسرد كننده

  ( ارزيابي منفي از فرد ديگر واعمال ونگرش هاي او) ”تو خودت باعث اين مشكل شدي ، به خاطر دردسري كه گرفتارش هستي ، نمي تواني ديگران را سرزنش كني ” “شما چيزي نمي فهميد“ "

انتقاد يكي از موانع ارتباط است .اين نوع پيام ها بيش از هر پيام ديگر باعث مي شود كه دانش آموز احساس بي لياقتي ،‌حقارت ، بي ارزشي وبدي بكند اين ارزش گذاري منفي اعتماد به نفس دانش آموزان را جريحه دار مي كند .اغلب معلميني كه بيشترين حد جملات انتقادي بكار مي برند ،‌همانهايي هستند كه ناله و شكايت شان از بي احترامي دانش آموزان نسبت به آنها بلند است .

2-نام گذاري (- ”عجب آدم خنگي هستي” ،” دقيقا مثل يك زن“ ”روشنفكر” ، ” شما دانش آموز ها همه مثل هم هستيد“ ، ” تو مرد بي احساسي هستي”. ‌ " تو ديوانه اي " )

خوار وخفيف كردن ويا دادن يك عنوان كليشه اي به شخص ديگر  مثلا همتون مثل هميد . وقتي برجسب مي زنيم ديگر هيچ كس روبروي مانيست و ما نه با خود فرد بلكه با برچسب او روبرو هستيم 

3-   دستور دهي

اين نوع پيام به دانش آموزان مي گويند كه احساسات ، خواسته ها يا مسائل او اهميتي ندارد او با آنچه كه معلم احساس مي كند ويا مي خواهد بپذيرد .

دستور دادن يك طرفه بدون لحاظ كردن طرف مقابل دانش آموزان را رنجيده يا خشمگين مي كند ويا باعث ايجاد روحيه خصمانه در دانش آموز مي شود .هرچقدر دستور آمرانه واز موضع قدرت باشد مقاومت افراد را بيشتر مي كند . بنابراين تلاش كنيم : از راه دور دستور ندهيم ، از موضع قدرت دستور ندهيم و در دستور دادن منطق نظر خود را با جملات مناسب بيان كنيم .

4-   تهديد كردن وترساندن

تهديد و ترساندن دانش آموزان مي توانند دانش آموزان را ترسو وزبون سازند

5-   نصيحت كردن

نشان دادن راه حل مشكل فرد ديگر به او . نصيحت از طرف دانش آموز اينطور معنا مي شود كه معلم به قدرت او در حل مشكلات خودش اعتماد ندارد . نصيحت نشاندهنده يك حالت برتري است ( من مي دانم چه چيزي براي تو خوب است )

برخي معتقدند كه نصيحت فقط در دو حالت اثر بخش خواهد بود « زماني كه فرد از شما بخواهد و زماني كه فرد درمعرض  خطرباشد .»

ادامه دارد

منبع:http://edumoshavere.blogfa.com/post-156.aspx